په سویس کې په خوندي ډول یوځای
ښه راغلاست!
د سویس فدرالي اساسي قانون په سویس کې د یوځای ژوند کولو لپاره خورا مهم قوانین لري. اساسي قانون د نورو ټولو قوانینو په پرتله لومړیتوب لري. هیڅ بل قانون نشي کولی د اساسي قانون سرغړونه وکړي.
په سویس کې هرڅوک هغه حقونه او مکلفیتونه لري چې د سویس فدرالي اساسي قانون او نورو قوانینو لخوا ورته ورکړل شوي دي. دا د یو شخص د عقیدې (د مثال په توګه، سیاسي، مذهبي، یا ټولنیز) پرته پلي کیږي.
ترټولو مهم حقونه په فدرالي اساسي قانون کې ځای پر ځای شوي دي.
لاندې پلي کیږي:
- ټول خلک د قانون په وړاندې مساوي دي. تبعیض او نژادپرستی منع ده.
- ښځې او نارینه مساوي حقونه لري او خپل ژوند پخپله ټاکي.
- هرڅوک کولی شي په آزاده توګه خپل نظر څرګند کړي، تر هغه چې دوی د نورو په وړاندې سپکاوی، ګواښ یا تاوتریخوالی ونه هڅوي.
- هرڅوک آزاد دی چې خپل مذهب عملي کړي او په سوله ایزه توګه خپل عقیده عملي کړي.
د تاوتریخوالي په قضیو کې څه وکړي؟
په سویس کې د تاوتریخوالي ټول ډولونه د قانون له مخې د سزا وړ دي – که په عامه توګه وي یا په کورنۍ کې. ستاسو د خوندیتوب او ملاتړ لپاره، دلته ځینې سپارښتنې دي.
لاندې پلي کیږي:
د تاوتریخوالي قربانیان د هغه څه لپاره ملامت ندي چې دوی سره پیښ شوي. یوازې مرتکب مسؤل دی.
مرسته ترلاسه کړئ. په بیړني حالت کې، 117/ 112 ته زنګ ووهئ. حتی که د تاوتریخوالي عمل په تیرو وختونو کې پیښ شوی وي، تاسو باید د مشورې مرکز او/یا پولیسو سره خبرې وکړئ.
د تاوتریخوالي د عمل په جریان کې
که تاسو د تاوتریخوالي د عمل په جریان کې د عمل کولو توان لرئ، لاندې هڅه وکړئ:
- په بیړني حالت کې، پولیسو ته خبر ورکړئ (د بیړني حالت شمیره 117) – دا غوره ده چې ډیر ځله زنګ ووهئ د ډیر نه ډیر وخت لپاره.
- له هغه چا څخه چې تاسو ته ګواښ کوي خپل واټن وساتئ او دوستانه اوسئ.
- په مستقیم ډول د فعالې مرستې لپاره له لیدونکو څخه وغواړئ یا ځان ته پام ځانته راواړوئ، د مثال په توګه، „تاسو: په سور جاکټ کې، پولیسو ته زنګ ووهئ.“
د تاوتریخوالي د عمل وروسته
- د جرم صحنه مه بدلوئ: هیڅ شواهد مه له منځه وړئ.
- هیڅ شی پاک یا پاک مه کوئ.
- د پیښې پرمهال اغوستل شوي جامې مه مینځئ.
- د خپل کورنۍ ډاکټر یا روغتون ته ژر تر ژره (په 72 ساعتونو کې) کوم ټپونه ثبت کړئ. اسناد مهم شواهد دي.
- مرسته وغواړئ. د مشورې مرکز یا پولیسو سره اړیکه ونیسئ (د بیړني حالت شمیره 117 یا ستاسو د خوښې پولیس سټیشن).
- د مشورې مرکزونه او پولیس وړیا مرسته وړاندې کوي.
- تاسو کولی شئ د پولیسو خبر ورکولو پرته د مشورې مرکز سره اړیکه ونیسئ.
- هغه خلک چې د کډوالۍ غیر منظم حالت لري هم د مشورې حق لري.
- که تاسو د ژبې ستونزې لرئ، تاسو د ژباړونکي حق لرئ.
د مشورې مرکز څخه مرسته وغواړئ
که تاسو تاوتریخوالی تجربه کړی وي نو د مشورې مختلف مرکزونه کولی شي ستاسو ملاتړ وکړي (وروستی مخ وګورئ):
- دوی به تاسو ته غوږ ونیسي،
- دوی به ستاسو حقونه او احتمالي جرمي اجراات تشریح کړي،
- دوی به تاسو سره د رواني ملاتړ سره وصل کړي، او که تاسو وغواړئ نو دوی به تاسو سره پولیسو ته بوځي.
تاسو کولی شئ د مشورې مرکز سره اړیکه ونیسئ پرته له دې چې پولیسو ته خبر ورکړئ. د مشورې مرکزونه ممکن یوازې ستاسو په رضایت سره له پولیسو سره اړیکه ونیسي.
له پولیسو څخه مرسته وغواړئ
که تاسو غواړئ پولیسو ته د جرم راپور ورکړئ (راپور ثبت کړئ)، تاسو کولی شئ په شخصي توګه د سویس هر پولیس سټیشن ته لاړ شئ.
- پولیس به له تاسو څخه د پیښې په اړه پوښتنې وکړي او هغه څه به ولیکي چې تاسو یې وایئ.
دا د وضعیت پورې اړه لري، فشار راوړونکی کیدی شي. - تاسو حق لرئ چې د مشورې مرکز څخه مشوره وغواړئ او یو باوري کس له ځان سره راوړئ.
- که چیرې پیښه جنسي تاوتریخوالی ولري، نو تاسو به د ورته جنس یو کس لخوا پوښتنه وشي، که امکان ولري.
- که تاسو شواهد لرئ، لکه عکسونه، جامې، او نور، تاسو باید دا له ځانه سره راوړئ او پولیسو ته یې ورکړئ.
- که تاسو د ژبې ستونزې لرئ، تاسو د ژباړونکي حق لرئ.
په جدي قضیو کې، پولیس به تحقیق وکړي حتی که د قرباني پرته بل چا پولیسو ته خبر ورکړی وي. د عامه څارنوال دفتر یا محکمه به بیا د سزا په اړه پریکړه وکړي.

Help and advice
Emergency assistance (free numbers 24 hours a day)
Die Dargebotene Hand – anonymous help for adults | Tel. 143
Pro Juventute – anonymous help for children and teenagers | Tel. 147
General and legal advice
Swiss refugee council | Tel. 031 370 75 75
Frabina – counselling for binational couples and families | Tel. 031 381 27 01
Advice in cases of domestic and sexual violence
Forced Marriage Service | Tel. 0800 800 007 (in German, French and Italian)
Professional association of counselling against violence – Help for perpetrators of violence (in German and French)
National competence centre for violence-free ageing | Tel. 0848 00 13 13 (in German, French and Italian)
Radicalisation and extremism
Contact points Radicalisation and extremism
Racism / Discrimination
LGBTIQ-Helpline | Tel. 0800 133 133
Counselling network for victims of racism (in German, French and Italian)
Reporting plateform for Online Racist Hate Speech
Foundation against racism and anti-Semitism (in German and French)
